ورمی کمپوست
یکی از آسانترین راهها برای کاهش انواع زباله، از جمله زباله خانگی، استفاده از روش ورمی کمپوست Vermicomposting است. این روش بسیار ساده، در هر فضایی به کار شما میآید؛ چه ساکن یک آپارتمان کوچک باشید و چه در یک خانه ویلایی بزرگ زندگی کنید، با استفاده از ورمی کمپوست میتوانید به حفظ محیط زیست کمک زیادی کنید. همچنین صادرات ورمی کمپوست در ابعاد گسترده نیز توانسته باعث کارآفرینی شود. اگر به تولید ورمی کمپوست در منزل علاقه دارید، کافی است، این مقاله را تا انتها بخوانید.
فهرست مطالب
کود ورمی کمپوست چیست ؟
کلمه Worm در انگلیسی به معنای کرم است و کمپوست به معنی کود است، بنابراین ورمی کمپوست، کودی است که توسط کرمها تولید میشود؛ اما نه هر نوع کرمی. واقعیت این است که مثل هر جانور دیگری کرمها هم با هم متفاوت هستند و برای تولید ورمی کمپوست شما به کرم خاکی قرمز red earthworms یا ویگلر قرمز red wiggler نیاز دارید؛ همان کرمهایی که اگر اهل ماهیگیری باشید، به احتمال زیاد آنها را میشناسید و به عنوان طعمه سراغشان رفتهاید. وظیفه کرم ورمی کمپوست این است که از زبالههای تولید شده توسط شما تغذیه کرده و آن را تبدیل به خاکی بسیار غنی کند. نکته مهم اینجاست که موجودات دیگری هم هستند که میتوانند این کار را انجام دهند؛ اما کرمهای ورمی کمپوست در رتبه اول اهمیت قرار دارند.
تولید ورمی کمپوست و مواد لازم برای آن
اولین چیزی که برای تولید ورمی کمپوست به آن نیاز دارید، سطل مخصوص است. این سطلها در حالت عادی، میتوانند همان سطلهای پلاستیکی بزرگ دربدار معمولی باشند. سایز آنها باید برای هر فرد ساکن در منزل به اندازه یک متر مربع باشد. دقت داشته باشید که بهتر است فرم سطل ورمی کمپوست خانگی شما پهن و بلند باشد؛ چون نتیجهای که از این مدل سطل به دست میآورید، بهتر از نتیجهای است که از یک سطل باریک و بلند به دست میآید.
- یکی دیگر از نکاتی که باید به آن دقت داشته باشید، ایجاد سوراخهای مناسب در سطل است. شما میتوانید با استفاده از مته یا حتی سری تیز چکش، چندین سوراخ مناسب را روی سطح در سطل ایجاد کنید. اگر هم قصد خرید سطل مخصوص را دارید، خوب است بدانید بعضی سازمانها سطلهای آماده و دارای سوراخهای ضروری برای گردش هوا را به فروش میرسانند، البته این سوراخها به قدری ریز هستند که فقط به کار تهویه هوا میآیند و لازم نیست بابت فرار کردن کرمها از آنها به دلتان نگرانی راه دهید!
- بعد از تهیه سطل مناسب، نوبت به تهیه کاغذ مرطوب و خرد شده میرسد. این مواد در کنار ضایعات غذا میتواند محیط مناسبی را برای کرمها به وجود آورد.
- در نهایت نوبت به خرید کرم مخصوص میرسد. موقع خرید حضوری یا خرید اینترنتی کرم ورمی کمپوست متوجه خواهید شد که این کرمها به صورت کیلویی فروخته میشوند. مقدار کافی برای یک سطل استاندارد، چیزی حدود نیم کیلوگرم کرم است.
نکات مهم برای آماده سازی سطل ورمی کمپوست
آماده سازی سطل ورمی کمپوست
برای آماده کردن سطل ورمی کمپوست Vermicomposting Bin باید به نکات زیر دقت داشته باشید:
- داخل سطل ورمی کمپوست باید همیشه به اندازه یک اسفنج مرطوب، رطوبت داشته باشد. همچنین سعی کنید یک بار در هفته محتویات داخل سطل را هم بزنید تا هوا به همه جای آن برسد و کود ورمی کمپوست شما زودتر به عمل آید.
- دمای داخل سطل باید بین 13 تا 24 درجه باشد؛ دمایی که برای کرمها ایدهآل است.
- سطل را در کنار اجاق گاز، سیستمهای گرمایشی یا سیستم تهویه هوا قرار ندهید. سرمای زیاد باعث یخ زدن کرمها و حرارت بیش از اندازه باعث از بین رفتن آنها میشود. دقت داشته باشید که کرمها از طریق حرکت کردن، تا حدی دمای مناسب خود و محیط را ایجاد میکنند.
- برای اینکه کرم ورمی کمپوست بتواند سریعتر غذا بخورد و در نتیجه زودتر کود مناسب را تولید کند، حتما محتویات سطل را به ابعاد دو و نیم تا پنج سانتیمتر خرد کنید و آن را به همراه کاغذ خرد شده داخل سطل قرار دهید.
- اگر قرار است به مسافرت بروید یا به هر دلیلی مدتی در منزل نباشید، نگران نگهداری از کرمها نباشید. این کرمها میتوانند به مدت سه تا چهار هفته بدون کمک شما زنده بمانند. نکته مهم این است که قبل از رفتن، برای کرمها به اندازه یک یا دو کیسه فریزر پر ضایعات غذا تهیه کرده و آن را به صورت یکسان در اطراف سطل پخش کنید.
- اگر قرار است برای مدت زمانی بیش از سه تا چهار هفته از خانه دور شوید، از یک دوست یا همسایه بخواهید که یکی دو بار به کرمها سر بزند و محتویات سطل را جا به جا کند.
- لایه رویی مواد داخل سطل را همیشه با یک لایه کاغذ خرد شده بپوشانید تا جلوی پخش شدن بوی بد و تجمع حشرات در اطراف سطل را بگیرید. برای تهیه کود غنی ورمی کمپوست حدود یک تا دو ماه زمان لازم است و بعد از آن کود، آماده خواهد بود.
نشانههای آماده شدن و نحوه استفاده ورمی کمپوست
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، کود ورمی کمپوست برای آماده شدن به زمانی حدود یک تا دو ماه نیاز دارد. در این زمان خاک به رنگ قهوهای تیره یا مشکی درآمده و رطوبت دارد. البته ممکن است قطعات کوچکی از پوسته تخم مرغ یا کاغذ در میان خاک باقی مانده باشد(در ادامه مقاله به موادی که میتوانید داخل سطل بریزید، اشاره خواهیم کرد). عمده استفاده ورمی کمپوست برای گلدان و به عنوان یک خاک بسیار غنی است؛ اما قبل از اینکه این خاک را پای گیاهان خود بریزید، لازم است، تا حد ممکن کرمها را از آن جدا کنید. دقت داشته باشید که چون کرمها اغلب محیط گرم و تاریک را دوست دارند، به جای پنهان شدن در سطح سطل، اغلب در میانه یا پایین آن تجمع بیشتری دارند.
مواد مجاز برای ریختن داخل سطل کمپوست
آماده سازی مواد کمپوست
- ضایعات و باقی مانده موادی مثل پوست انواع طالبی، خربزه و …
- ریشه، ساقه، برگ، هسته، دانه و پوست برخی مواد خوراکی
- پوسته تخم مرغ
- لباسهای الیاف طبیعی قدیمی مثل انواع تی شرت، جوراب و …
- نخ طبیعی
- محصولات کاغذی غیر براق مثل انواع جعبه مقوایی، روزنامه، مجله، پاکت و …
- تفاله چای و کیسه چای که منگنه از آن جدا شده است
- تفاله قهوه و فیلتر آن
- برگ کاج و برگ گیاهانی که آفت کش روی آنها اسپری نشده است
- خاکستر چوب، خاک اره (خاکستر زغال در این لیست جایی ندارد)
- پر و مو
- چوب طبیعی
مواد ممنوعه برای داخل سطل ورمی کمپوست
- آب لیمو، پوست لیمو، پرتقال و سایر مرکباتی که منجر به اسیدی شدن خاک میشوند
- سیر و پیاز
- گوشت، چربی، روغن، استخوان یا روغن
- پلاستیک و کاغذ با روکش پلاستیکی (کاغذهای براق)
- برچسبها (حتی برچسب روی پاکتها را هم جدا کنید)
- نمک، فلفل و سایر ادویهها
- نان و انواع مخمرها
- شیر و انواع محصولات لبنی
- مدفوع سگ و گربه
- گیاهان بیمار یا آفت زده
- محصولات چوبی فرآوری شده
راهکارهایی برای برطرف کردن بوی بد سطل
راهکار های تولید کود ورمی
در حالت عادی بوی سطل ورمی کمپوست، باید بویی ملایم، کمی شیرین و مطبوع باشد؛ چیزی شبیه بوی خاک. همچنین این بود باید تنها زمانی به مشام برسد، که درب سطل برای ریختن ضایعات تازه، باز میشود؛ اما اگر سطل بوی بدی گرفت یا متوجه شدید که تعداد زیادی از کرمها سعی در بیرون آمدن از سطل دارند، یک جای کار مشکل پیدا کرده است. این مشکلات ممکن است به دلایل زیر به وجود آمده باشد:
- ممکن است سطل رطوبت بیش از حدی داشته باشد. در این صورت خاک را از کنارهها جا به جا کرده و دقت کنید که آیا آب در جایی از سطل تجمع کرده یا خاک حالت آبکی و گل شده دارد یا نه . اگر اینطور است رشتههای کاغذ را به محتویات سطل اضافه کنید، به ویژه در گوشههای سطل. این کار باعث جذب رطوبت و ایجاد تعادل در سطل خواهد شد.
- ممکن است سطل بیش از حد خشک باشد. برای ایجاد رطوبت بیشتر، میتوانید کمی سبزیجات له شده یا پوره شده را به سطل اضافه کرده یا مقداری آب روی سطح خاک اسپری کنید.
- آفت زدگی سومین دلیلی است که میتواند منجر به ایجاد بوی بد شود. دقت داشته باشید که به جز کرمها، موجودات دیگری هم در سطل هستند که اغلب حضور آنها قابل توجه نیست، اما اگر تعدادشان زیاد شده است، با مشورت یک متخصص میتوانید آنها را از بین ببرید.
نکات تکمیلی برای تهیه ورمی کمپوست خانگی
- سعی کنید نسبتِ مواد اصطلاحا قهوهای مثل چوب طبیعی، کاغذ و گیاهان خشک شده به مواد سبز مثل ضایعات غذا، گیاهان جوان یا برگهای تازه 70 به 30 باشد، تا بهترین نتیجه را به دست آورید.
- برای کاهش مواردی مثل مگس میوه، ضایعات را 24 ساعت قبل از اضافه شدن به سطل، فریز کنید.
- حتما هر هفته خاک را بهم بزنید تا به کرمها هوا برسد.
- به کرمها بیش از حد غذا ندهید. گاهی دلیل ایجاد بوی بد نیز همین مسئله است. در این شرایط اضافه کردن مقداری کاغذ خرد شده میتواند، بوی بد را تا حدودی جذب کند.
- شما میتوانید از ورمی کمپوست فروش هم داشته باشید، البته بسته به میزان تولیدی. قیمت هر کیلو کود ورمی کمپوست در بازار متغیر است و معمولا بیش از پنج هزار تومان خواهد بود. قیمت کرم ورمی کمپوست نیز بسته به نوع و میزان آن و حتی فروشگاه فروشنده متفاوت خواهد بود.
منابع:
نویسنده: تارا ذکائی
